Can-xi Bo là loại phân bón trung vi lượng cung cấp Can-xi, và vi lượng Bo cho cây trồng. Hai loại dinh dưỡng này đóng vai trò quan trọng trong hầu hết vòng đời của cây.
Can-xi và Bo có vai trò quan trọng, tham gia cấu trúc vách tế bào. Khi có đủ Can-xi, lá cứng và sẽ héo ít hơn lá thiếu Can-xi khi trời nắng. Biểu hiện thiếu Can-xi rất rõ ở lá non, lá thường mỏng, cháy rìa, không cứng cáp, đọt còi cọc. Lá thiếu Bo thường bị biến dạng, gấp nếp và mỏng.
Can-xi và Bo không di chuyển từ cơ quan thừa đến cơ quan thiếu. Can-xi, Bo được hấp thụ ở cơ quan nào thì sẽ được dự trữ cố định ở vị trí đó. Hiện tượng thiếu Can-xi sẽ không biểu hiện ở lá già hoặc trái đã thành xong bộ khung. Cây bị thiếu Can-xi và Bo có đỉnh sinh trưởng bị chùn hoặc chết.
Vi lượng Bo hỗ trợ khả năng hấp thu và chuyển vị của Can-xi. Bo đẩy mạnh việc hút Can-xi của cây và đảm bảo cân đối tỷ lệ Kali và Canxi. Đồng thời, dinh dưỡng Can-xi cũng giúp cây trồng tăng cường hấp thụ của Bo. Nên các loại Can-xi Bo thường được kết hợp với nhau.
Tùy vào nhu cầu của cây ở từng giai đoạn sinh trưởng mà sử dụng phân bón Can-xi và Bo cho vừa đủ, không lãng phí hoặc gây ngộ độc cho cây. Sử dụng kết hợp Bo và Can-xi giúp bón phân nhanh và tiện lợi.
Các giai đoạn của cây
Giai đoạn cây con: là giai đoạn số lượng tế bào trong cây bắt đầu tăng, dưỡng chất Can-xi Bo là vô cùng cần thiết. Đặc biệt là những loại cây cần nhiều Can-xi, nếu thiếu Can-xi, cây sẽ còi cọc.
Giai đoạn ra bông: đây là giai đoạn mà nhu cầu về vi lượng Bo cao nhất. Vi lượng Bo tăng khả năng thụ phấn, đặc biệt quan trọng cho sức sống của phấn hoa, thúc đẩy quá trình phân hóa mầm hoa và thụ phấn từ đó tăng tỉ lệ đậu trái, chống rụng trái non, chống móp méo trái.
Giai đoạn cho trái: đây là giai đoạn kích thước của trái lớn dần vì thế cần phải bổ sung nhiều Can-xi và Bo để cây cho năng suất cao. Đây là giai đoạn tăng trưởng thích thước trái cần phân chia và phát triển tế bào mới. Nếu cung cấp không đầy đủ hai dưỡng chất này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất.
Khi trái lớn đủ kích thước, tế bào dừng phân chia. Trong giai đoạn này nếu hàm lượng Can-xi quá cao thì có thể ức chế sự hấp thu Kali và lượng Kali tham gia vào phản ứng đường bột sẽ bị hạn chế.
Kali giúp quá trình tích lũy tinh bột tối đa, tăng khối lượng trái tối đa, tăng vận chuyển chất khô từ lá vào trái hoặc từ rễ lên trái và tạo độ ngọt cho trái. Vì vậy, khi 70% trái trong vườn đạt kích thước tối đa thì nên tăng Kali và giảm Can-xi xuống mức phù hợp để đảm bảo cân bằng dinh dưỡng. Trong giai đoạn này, dinh dưỡng Can-xi vẫn có vai trò giúp cây phát triển chồi ngọn, chống stress. Vi lượng Bo tham gia vào quá trình tổng hợp protein và lipid tăng hàm lượng đường và các vitamin trong củ, quả. Nên việc cung cấp đủ Can-xi và Bo là vô cùng cần thiết.
Tăng khả năng chống chịu côn trùng, bệnh hại
Dinh dưỡng Can-xi tích trữ chủ yếu ở lá, là thành phần cấu trúc của bộ khung tế bào. Bo là dinh dưỡng quan trọng thứ 2 trong việc hình thành vách tế bào, chỉ sau Can-xi. Khi cung cấp đầy đủ Can-xi và Bo giúp thành tế bào vững chắc, tăng cường khả năng chịu đựng trước sự xâm nhập của nấm bệnh, côn trùng.
Khi thiếu Can-xi thì thành tế bào yếu, sợi nấm dễ dàng tiết enzyme phân hủy và xuyên qua thành tế bào, hút chất dinh dưỡng trong tế bào chất. Vậy, cung cấp đủ Can-xi ở giai đoạn hình thành trái sẽ giảm bệnh hại.
Phát triển chồi và rễ
Can-xi rất cần thiết cho sự phát triển của tế bào mới, đặc biệt là vùng rễ (vùng kéo dài liên tục) và chồi non.
Cấu trúc rễ có miền sinh trưởng, liên tục tạo ra tế bào mới, giúp rễ dài ra. Đồng thời lông rễ được thay mới liên tục, chỉ tồn tại trong 2 đến 3 tuần. Cây được cung cấp đủ Can-xi sẽ có bộ rễ khỏe, phát triển mạnh, lông rễ nhiều. Ngược lại, khi thiếu Can-xi, rễ sẽ bị vàng nâu, đầu rễ đen, kém phát triển.
Can-xi giúp phần chồi ngọn phát triển, giúp thân dài ra. Phần chồi nách phát triển thành hoa hoặc lá. Các bộ phận non rất quan trọng với sự phát triển sinh dưỡng và sinh sản của cây. Phần chồi tạo ra tế bào mới liên tục nên rất cần Can-xi. Nếu thiếu Can-xi ở giai đoạn này thì chồi bị tù lại, không nở to.
Tăng khả năng chịu stress hạn, stress nhiệt
Can-xi tham gia vào quá trình dẫn truyền các tín hiệu từ môi trường thông qua enzyme và các chuỗi phản ứng khác. Can-xi giúp điều hòa quá trình đóng khí khổng kịp thời giúp cây tránh mất nước trong các điều kiện khô hạn hoặc mở khí khổng khi nhiệt độ quá cao để tránh cháy lá.
Cơ chế hấp thụ dinh dưỡng Can-xi Bo của cây trồng
Sự hấp thu Can-xi chủ yếu theo con đường thoát hơi nước. Vì vậy, quá trình thoát hơi nước diễn ra thì Can-xi mới được hấp thu hiệu quả. Tình trạng thiếu Can-xi hay xảy ra vào mùa đông khi mà quá trình thoát hơi nước kém do lạnh. Can-xi cũng có thể được hấp thụ vào cây bằng cách thấm qua đầu rễ. Quá trình hấp thu Can-xi theo con đường thoát hơi nước cũng gắn liền với bộ rễ, nên cây trồng cần có bộ rễ khỏe mạnh để hút nước và dinh dưỡng tốt.
Dinh dưỡng Can-xi, Bo rất di động trong đất, chỉ cần Can-xi, Bo tan trong nước thì rễ cây dễ dàng hấp thu được Can-xi. Khi cây hút nước thì hai loại ion theo con đường thoát hơi nước, được vận chuyển và phân bố trong cây. Việc hấp thụ Bo vào cây cũng bị giảm khi nhiệt độ thấp, sự phát triển của rễ chậm lại và sự thoát hơi nước bị giảm.
Để quá trình hấp thu Can-xi hiệu quả cần cung cấp đủ Can-xi, đủ nước và kiến tạo bộ rễ khỏe mạnh.
